№28 (1490) 15 шілде 2017 жыл 5 бет

Елбасымыз Н.Назарбаевтың қолдауымен «Туған жер» бағдарламасы дер кезінде іске асып, жер-жерде насихатталып, нақты жұмыстар басталып та кетті. Жоғалғанымызды тауып, ескерткіш - обаларымызды түгендеп, ата-баба зираттарына тағзым етіп, талай естеліктердің қағаз беттеріне тағы бір жинақталып, бір түзілері шындық. Әсіресе, ауыл-аймақтардағы көптен ұмыт болған ескерткіш тақталар, тарихи орындар қайта жаңғырып, тарихтан өз орындарын тауып жатқандарына сенгіміз келеді. Әрине, оған әрбір қазақстандық ат салысары хақ.

Ескерткіш немесе тарихи маңыздылығы бар орындарды зерттеп –зерделеген еңбектердің көпшілігінде Батыс Қазақстан облысы бойынша біздің Шыңғырлау өлкесі, тау -тасымен, Асан қайғы жүріп өткен өзен - көл жағалауымен ерекше аталып көрсетілген. Туған жеріміз, оның сұлу табиғаты үшін біздің жер - мақтанышымыз. Сонымен қатар, оларды қастерлеп, сақтап, кейінгі ұрпаққа аманат ететіндей қылып қалдыру адами парызымыз деп білеміз.

Тамаша табиғатымен ерекшеленетін жердің бірі Қайыңды дер едім .Қайыңдыда туып-өскендердің балалық кездері сұлу табиғаттың төрінде өтті десек артық айтқаным емес. Ауылдың екі жағынан Утва өзені мен Қайыңды өзені ағып, тап ауылдың тұсына келгенде бірі салқын, бірі ыстық болып қосылып әрі қарай бірге өрілгендей, қоса ағып кете баратын. Жап - жасыл шөп көмкерген ауылды түп-түгел кәдімгі мия қоршап тұратынды. Ал, өзіміз кішкентай болған соң ба, ауылдың қыр жағынан орын алған Қыземшек обасы бізге кәдімгі заңғар тау іспетті болатын. Ауылымыздың абыройы да сол асқар таудай биік көрінетін.

Ғылыми зерттеушілердің пайымдауынша - сыртқы және топографиялық белгілеріне қарағанда бұл обалар қола дәуіріне жатады делінген. Көпшілігі ибалық сақтап «Қыз тау» деп атайтын, Қыземшек тауы туралы үлкендерден аңыз-әңгімені жиі еститінбіз. Бір - біріне қосыла алмаған қос ғашықтың тарихы осы жерден өрбіген деседі. Ғашығына жете алмай құсадан өлген жігіттің күйігіне шыдамай көз жұмған бойжеткенді өкініштен қайғы жұтқан онын әкесі осы жерде жерлеген дейді. Содан барып таудың атауы осы аңызға негізделіп шыққан екен. 

Ал, Утва өзені (Қазіргі таңда оның атауын бұрынғыша Шыңғырлау деп өзгерту туралы тиісті мекемелер жұмыстану үстінде) біз үшін теңіздейтін, өзеннің бір бетінен келесі жағалауына балғын білегімізбен құлаш ұрғанда шаршап -шалдығып әзер жететінбіз. Есейе келе білдік, оың ұзындығы 290 шақырымды құрайды екен. Ол бұрынғы Отрадный аулынан солтүстікке қарай Шыбынды ақтас алабының оңтүстік іргетасынан бастау алады .Көнекөз қариялардың айтуынша, бұрындары кейбір жерлерде өзеннің ені бір шақырымды алып жатса, енді бір жерлері үзіліп барып қайта қосылады. Міне, біздің Утва өзені!

Жазды күні жасыл майса шөп көпке дейін қурамай өзінің жасыл түсін ұстайтын. Ал, иісі қандай десеңші, шіркін! Көктем шыға қымыздық пен жидекке тойғаннан соң, шілде туысымен тал арасынан шелектерімізге толтырып, жеміс тереміз, суға түсіп жүріп, балықтың түр-түрін таңдап жүріп аулайтынбыз. Әр ай сайын біздер үшін әйтеуір бір қызықты «науқан» әзір тұратынды. Қой, ешкі бағып, балық аулап жаздың қызығын күзбен, қыстың «мейрамына» астастырып жататынбыз.

Тағы бір балалық кезден естелік болып, бірақ қазір орны жойылып бара жатқан «Шошақ мола» . Әсіресе, кешкі ымыртта мал қайыруға барғанда бізге дәу кесек тастардан қаланған алып мола өте сұсты көрінетін. Мейітке жерленген адамның тірі кезінде бәрінен биік, сыйлы, қадірлі болғанын бала жүрек үлкендер айтпай- ақ сезетінбіз. Тыңдамайтын баласын қайыңдылықтар сол шошақ моламен қорқытып, «Қане, тыныш, әйтпесе шошақ моланың қасынан өткізем!» деп қорқытатынды.

Сөйтсек, бұның бәрі де тарихтан өз орындарын алған зерттеушілерді қызықтырған орындар екен. Жылдар өтіп, заман өзгерді. Десек те, туған жердің тау- тасы, ескерткіш орындары мәңгілік. Тек адамның аялы алақаны, қамқорлығы керек - ақ!

Айсұлу Амангелдіқызы

№25 (1487) 23 масым 2017 жыл 2 бет

Туған жердің тынысы...!

Белогорда бір шебер бар. Бұрынғының ұстасы секілді бүгінгінің темір-терсегінің тілін тапқан, қисыны кеткен құралдың кенеуін келтірген, қиыннан қиюластырып өзінің авторлық жабдықтарын да жасап жүрген Еркін Айманғалиевты «Ел шебері-Еркін» деп атауға әбден болады. Үй ауласындағы шағын ғана құжыра сарайға темір жонатын станогін қойып, өзі сыртында шыжылдатып үнемі темір пісіріп жататын оған ауылдастары аса бір жылы ықылас, ілтипатпен қарайды екен. Шынында да, шебер жігіт айтқанды қайтармайтын елгезек, кең пейілді азамат екен. Басы кеткен балта, тісі сынған шалғы, жетесі үзілген кетпен сияқты сан қилы сынықтардың бүтінделіп, дәнекерленіп, қайта іске асар жері де осы аңқылдақ жігіттің ауласы боп шықты.

Токарлықты мінсіз меңгеріп, токпен дәнекерлеуді де игерген жігіт осы мамандықтың оқуын оқымапты да, «-әкем темір жонатын, кейін менің көңілім осыған ауды, әкемнің шәкірті Саясат Абдуллин деген азамат біраз тәлім берген еді» дейді өзі. Ауласының іші-сыртында тұрған жаңа трактор, шөп тайлағыш, жөндеу қажеттілігі бар және жөнделген тіркемелер жігіттің шаруаға икемді екенін байқатады.

-Әуелі осы токарлық станокпен елдің қажетіне жарап жүрдім, кейін дәнекерлегіш аппарат алдым. Бұл өзге жөндеу орындары жоқ ауылда әбден қажет еді. Одан соң «Ернар» атты шаруа қожалығын аштым, 2009 жылы трактор, 2013-те жаңа шөп тайлағыш, биыл тағы да жаңа трактор алдым. Осылайша, ауылдағы тұрғындар сұранысын қамтып отырмын, міне, пішеннің науқаны кеп қалды, құрал керек, сынып жатады, соның барлығын ауылдастарымды алысқа әуре қылмай өзім бітіріп беріп жатамын,- деп жымияды шебер.

Бір таңғаларлығы, ауыл ұстасының шөп көтеріп, тиейтін жабдықты (кунь) қолдан жасап шыққаны. Өз тракторына тағып қойған бұл құралдың жұмыста қолдануға ыңғайлы, икемді және салмағының да анағұрлым жеңіл екенін айтады ауылдастары. Жуырда қолға алып, біраз ісін тындырып тастаған шөп шабатын құралдың (косылка) өзі ойластырып жатырған түрі де аса ыңғайлы, артық бөлшегі жоқ, тиянақты көрінді. Жұмыс істеу механизмі де қарапайым, қолданысқа икемді және жиі сына бермейтін етіп, ыңғайлы жасақталып жатыр. Бұл тұрғыда арнайы құрастырушылық (конструкторлық) оқуы жоқ адамның шығармашылық қабілеті, құралға жалпы және бөлшектерге жеке-жеке түсетін жұмыс салмағының арақатынасын дәл және дұрыс есептеуі таңғалдырады.

Көп нәрсені көңілге түйіп өскен ауыл баласы елдің күнделікті сұранысын өтеп қана қоймай, қолданысқа ыңғайлы, қозғалысқа жеңіл, бағасы анағұрлым арзан және жөндеуді аса қажет етпейтін ауылшаруашылық құралдарын жасап шығуды армандайды. Алдағы уақытта да шағын шеберханасын аумақты ангарға айналдырып, осы мақсатқа жұмыс жасамақ.

Отбасында анасын аялап, жұбайы мен үш баланың тірегі болған азаматтың өзінің еңбегі мен кішіпейілділігіне орай ел ішіндегі беделі де үлкен. Ендеше, еңбегің жансын ауыл ұстасы, әр ісің берекелі болғай!

Қаршыға Елемесов

Шыңғырлау ауданы, Алмаз ауылында «Шырқа даусым, шарықта» атты облыстық термешілер байқауы өтті. Бұл шара халқының «Ақкербезі» атанып, дәстүрлі әннің дүлділіне айналған әнші, ҚР еңбек сіңірген әртісі Қалампыр Рахымованың есімін ұлықтауға арналды. Тақырыпты осы өңірден оралған тілші жалғастырсын... #oraltv #akzhaiknews #қалампыррахимова #термешілербайқауы #оралтв

№22 (1484) 3 масым 2017 жыл 3 бет

 «Туған жердің тынысы...!»

Елбасымыз Н.Назарбаевтың Жолдауы мен мақаласынан туындайтын тағлымы мол шараларының бірі-Туған жер туралы екені баршаға белгілі.

Жуырда өткен жиналыста аудан әкімі А.Есалиев осы мәселені әңгіме арқауы етті. Шағын хабарлама жасай отырып, алдағы уақыт еншісіндегі жоспарлы істерді таныстырды. Аудан тарихы жөнінде кітап шығару, оның мазмұндылығы мен сапалы болу керектігіне ерекше тоқталған аудан басшысы ауданның көрікті жерлері жөнінде фильм түсіру, тарихи тұлғалар, мұражай мен құлпытастар зерттеу жөнінде ойларын ортаға салды. Жиынға қатынасушылар арасынан зейнеткерлер Б.Сапаров пен С.Сәмиев, балалармен мектептен тыс жұмыс орталығының директоры Қ.Есенов, тарих пәнінің мұғалімі Э.Сапашева сөйлеп, қосымша мәліметтер айтты. Аталған шарада ұстаздарға арналған «Алғашқы ұстаз» атты ескерткіш жасау ісі де талқыланып, оң шешімін тапты.

Туған жер тағылымы мол таусылмас қазынамыз. Оны бағалап, қастерлеп жүру-біздің басты міндетіміз.

Олай болса, тарихымыз бен өнерімізді, табиғатымыз бен еңбегімізді көрсетер көлемді еңбек жасақтап, оны көпшілікке ұсыну да ортақ міндет болмақ.

Адақ Шотпанов

Туған жердің тынысы

Биыл Алмаз, Ақбұлақ ауылдық округ орталықтарында фельдшерлік- акушерлік пункттер жаңартылып, күрделі жөндеуден өткізілген болатын. Осыған орай, 23-маусым күні осы нысандардың ашылу салтанаты оздырылып, тұрғындар алдында аудан әкімі Альберт Есалиев және облыстық денсаулық сақтау басқармасы басшысының орынбасары Нұржамал Жұмағұлова құттықтау сөз сөйлеп, бұл игілікті істердің халық үшін және Елбасымыз Нұрсұлтан Назарбаев айқындап берген «100 нақты қадам » бағдарламасы аясындағы шара екендігін тұрғындарға жеткізді. Қуанышты жағдайға орай ауыл тұрғындары жаңартылған нысан алдында лента қиып, «Қуаныш ұзағымен болғай, оң істер көп болсын» деп ақ жаулықты әжелер тәттіден шашу шашты. Аспанда әуелете ән қалықтады.

Айта кеткен жөн, 500 ден аса тұрғыны бар Алмаз ауылындағы жаңартылған ФАП ішінде барлық жағдай жасалған, күндізгі стационар қалыпты жұмыс істемек. Тіпті енді мұнда тұрғындардың дәрі - дәрмек алуына да болады екен. Ол үшін арнайы бөлме жасақталған. ФАП меңгерушісі Алтынай Сартова өзінің провизорлық сертификатының ауыл үшін пайдаға асатынын да қуана жеткізді. Демек ауыл халқы дәрігер жазып берген қағазбен сонау ауданға қарай жүгірмей, оны ауылдан - ақ ала қоймақ.

Аталмыш екі нысанды да мемлекеттік тапсырыс бойынша күрделі жөндеуден өткізген «Ақсай Строй Сервис» ЖШС, жетекшісі Қайнар Ермуханов. Мердігер әсіресе Тасмола ауылындағы ФАП-тың жөндеу жұмысын аса үлкен жауапкершілікпен атқарған. Ол барлық бөлмелерді тиянақты жөндеген. Оған қоса бас дәрігердің ұсынысы бойынша жедел жәрдем көлігінде сол ФАП-тың ішінен қысы-жазы кіріп шығатындай жағдай жасапты, газбен жылытылатын гаражда тұрған көлік тез жүретіні белгілі. Бұның да дәрігерлік амбулатория үшін үлкен жетістік екенін айтады тұрғындар.

Айта кеткен жөн, 500-ден аса тұрғыны бар ауылдастары атынан шынайы алғысын айтқан ауыл тұрғыны Жайлыхан Тоқбаев, сонымен бірге Тасмола ауылдағы ашылу салтанатында сөз сөйлеген Захар Қасымов - жаңартылған нысандардың халық игілігіне тез арада берілуінің өзі рамазан айындағы тағы бір игілікті іс екендігін, ауылды көркейту жұмысында мемлекет және басшылық тарапынан қолдау тұрақты болса, ауыл елдегі адамдардың да жағдайларының күннен- күнге жақсара түсерін тілге тиек етті.

Ия, Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев айқындап берген Ұлт жоспары «100 нақты қадам» бағдарламасын іске асыруда негізгі басымдылық - ол тұрғындарға алғашқы медициналық - санитарлық көмек көрсетуді жақсарту. Демек, бұл жоспарлар Шыңғырлау өңірінде нақты жүзеге асуда десек артық айтқандық емес.

Айсұлу Арыстанова

Ел басымыз Нұрсұлтан Назарбаевтың «Егемен Қазақстан» газетінің сайтында жарияланған «Болашаққа бағдар: рухани жаңғырту» мақаласына орай мен де өз ой-пікірімді айтуды жөн көрдім.Өзімізде көріп отырғандай еліміз саяси реформамен экономикалық жаңғыру кезеңін өтуде. Осы бағытта біздің еліміздің бағыты айқын, ал мақсаттары мен міндеттері де белгіленген. Енді тек сол бағытта елге, адамдарға тиімді болатындай еңбек етіп, еліміздің мерейін асыру. Әрине, оның бәрі оңайға соқпайды. Десек те қазақстандық деген атымызға лайық алға ұмтылып, жақсы істердің ұйытқысы болып жүру баршамыздың міндетіміз деп есептеймін. Ол үшін, санамыз кең, ойымыз озық, біліміміз терең, рухымыз биік болуы тиіс. Сондықтанда адамдар бойында тек қана материалдық байлық қана емес, рухани байлығымыз да мол болуы тиіс.


С.Сәмиев, аудандық ардагерлер ұйымының төрағасы, Шыңғырлау ауданы.

«Егемен Қазақстан» газетінің сайтында жарияланған мақаланы ұжымда оқып, танысып, ой бөлістік. Елбасымыз Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың әрбір сөзінде қазіргі заманға сай кемел ақыл, көрегендік жатыр. Әсіресе таяу жылдардағы міндеттерді белгілеп, бағыттап беруінің өзі біз үшін үлкен бағдар болуда. Еліміздің барлық даму сатысын белгілеп, ұлттық бірегейлігімізді сақтап, рухани байлыққа ден қоюымызды, білім беру жүйесінің ауқымды дүниетанымдық болуын Елбасымыз назар аудара отырып айтуда. Қазіргі таңда сананы теріс бағыттағы ілім, дін жайламас үшін адамдардың сауаттылығы одан сайын артып, жан-жақты болуы тиіс те қажет. Сол үшін де біз кітапханашылар оқырмандармен тұрғындарға қызыметіміздің тиімді болу жағын қараудамыз, жағдай туғызудамыз. Еліміздің мерейі-біздің де мерейіміз.

Гүлсім Куанаева, Шыңғырлау аудандық орталықтандырылған кітапхана жүйесінің директоры.

№15 (1484) 15 сәуір 2017 жыл 1 бет

Ауқымды қоғамдық талқылау тудырған ұлт көшбасшысы Н.Ә.Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» мақаласы бүгінгі қоғам дамуын салмақтай отырып, болашаққа қандай жаңалықпен, сапамен және дайындықпен келуіміз қажеттілігін талдап көрсеткен келелі құжат болып отыр. Жалпы алып қарағанда нақты тапсырмаларға негізделген заманауи қалыптасудың нақты нұсқаулығы іспетті бұл құжат түрлі мәтіндегі пікірталас тудырып жатыр, әрине, оң пікірлер. Осы орайда Шыңғырлау ауданы орталықтандырылған кітапханалар жүйесінің оқырмандар залында аудандық Ішкі саясат бөлімі дөңгелек үстел ұйымдастырды. Аға буын- ардагерлер қатары, үкіметтік емес ұйымдар өкілдері, жастар қанаты, аудандық БАҚ мамандары мен кітапханашылар қатысқан жиында аталмыш құжаттың елдің дамуындағы, заманауи қалыптасуындағы барлық саланы қамтып өтетін қажетті қадамдары және олардың қажеттілігінің дәлелдері, соны түсіну тұрғысында пікірлер ортаға салынды. Аудандық ардагерлер кеңесінің төрағасы С.Сәмиев «Жаңғыру үрдісінің ұтқыр тұсы мол, өзіміздің ұлттық кодымыздан ауытқымай, жаңа уақытқа сәйкес болудың жолдары көрсетілген және мұның барлығына білім арқылы, ұлттық дәстүрімізге суарылған тәрбие арқылы, көкірек көзін кеңейтетін сананың кеңеюі, әлемдік даму элементтерін өз  даму үрдісімізге молдап енгізу арқылы жете аламыз» деп атап өтті. Осындай пікірлер аудандық «Нұр Отан» партия филиалының төраға орынбасары С.Бәйтенова, мәдениет, тілдерді дамыту, денешынықтыру және спорт бөлімі басшысы С.Бисенғалиева, кітапханашы Б.Хамитова тарапынан айтылып, жастар қанатының өкілдері де өз ойларын білдірді.

Әуелі сананың, уақыт пен жаңалықты қатар түйсініп, ортақ пайдалы көзқарас, дүниетаным тудыра алатын сананы қалыптастыру, ұлттық болмысымызға тән ерекшелігімізді уақыт талабына сәйкестендіре отырып, өзіндік, ұлттық заманауи ерекшелігімізді қалыптастыру, әлемдік орта сұранысына толыққанды сәйкес келе алуға жету, ұлттық сараптау, жоспарлау, әрбір қазақстандықтың санасы мен түсінігін кеңейте, жетілдіре отырып, тұрмыстық, рухани, мәдени деңгейін көтере отырып, жаңа уақытқа тайсалмай, бәсекелестікпен қарай алатын ұлт, ел қалыптастыру, ел бақуаттылығын арттыру- аталмыш құжаттың басты мақсаты. Бұл, еліміздің бүгінгі дамуында жыл сайын халыққа арналып, жүзеге асырылып келе жатырған Елбасы Жолдауларының жалғасы, нақты нұсқаулық. Әрбір қазақстандықтың санасында жатталуы тиіс тапсырма деп бағалаймын.

 

Қаршыға ЕЛЕМЕСОВ